Šta je dijabetički makularni edem?
Dijabetički makularni edem (DME) je komplikacija šećerne bolesti koja nastaje kada se u makuli (centralnom delu mrežnjače) nakuplja tečnost zbog oštećenja sitnih krvnih sudova.
Važno: DME predstavlja jedan od najčešćih uzroka gubitka vida kod osoba sa dijabetesom. Pravovremena dijagnoza i tretman su ključni za očuvanje vida.
Kako nastaje dijabetički makularni edem?
Kod dugotrajnog dijabetesa dolazi do niza promena u mrežnjači:
- 1
Oštećenje kapilara u mrežnjači
Povišeni nivo šećera u krvi oštećuje male krvne sudove mrežnjače
- 2
Povećana propustljivost krvnih sudova
Oštećeni krvni sudovi postaju propustniji i dozvoljavaju curenju tečnosti
- 3
Curenje tečnosti u makulu
Tečnost iz krvnih sudova curi u makulu (žutu mrlju)
- 4
Zadebljavanje i oticanje makule
Nakupljena tečnost dovodi do oticanja centralnog dela mrežnjače
Rezultat: Otekanje makule dovodi do smanjenja oštrine vida i poteškoća sa čitanjem i prepoznavanjem lica.
Simptomi dijabetičkog makularnog edema
Zamagljen centralni vid
Vid postaje nejasan, posebno u centru vidnog polja
Iskrivljene linije
Prave linije izgledaju talasasto ili iskrivljeno
Problemi sa čitanjem
Otežano čitanje sitnog teksta
Blede ili isprane boje
Boje izgledaju manje živim i manje jasnim
Tamna mrlja u centru vida
Tamna tačka ili praznina u sredini vidnog polja
Važno: U ranim fazama DME može biti bez simptoma – zato su redovne oftalmološke kontrole veoma važne za sve osobe sa dijabetesom.
Faktori rizika
Dugotrajni dijabetes (tip 1 i tip 2)
Duže trajanje dijabetesa povećava rizik
Loše regulisan šećer u krvi
Duže trajanje dijabetesa povećava rizik
Povišen krvni pritisak
Hipertenzija povećava rizik od DME
Povišene masnoće u krvi
Povišeni holesterol i trigliceridi povećavaju rizik
Bolest bubrega
Dijabetička nefropatija povećava rizik od DME
Dijagnostika
Dijagnoza hemoftalmusa uključuje detaljan oftalmološki pregled, koji može uključivati:
Pregled očnog dna
Oftalmolog koristi oftalmoskop za detaljni pregled makule i identifikaciju znakova edema
OCT (Optička koherentna tomografija)
Detaljne slike mrežnjače koje pokazuju zadebljanje makule i prisustvo tečnosti. OCT je ključan za dijagnozu i praćenje DME.
Fluoresceinska angiografija
Specijalizovana tehnike koja koristi fluorescentno boje za vizuelizaciju curenja iz krvnih sudova
Lečenje dijabetičkog makularnog edema
Lečenje hemoftalmusa zavisi od uzroka i težine krvarenja. Postoji nekoliko opcija tretmana:
Anti-VEGF terapija
Najčešći oblik lečenja – injekcije u oko koje smanjuju otok i curenje krvnih sudova. Anti-VEGF lekovi (bevacizumab, ranibizumab, aflibercept) su veoma efikasni u lečenju DME.
Kortikosteroidne injekcije ili implantati
Koriste se kod određenih pacijenata, posebno onih koji nisu odgovorili na anti-VEGF terapiju
Laserska terapija
Ređe nego ranije, ali i dalje ima ulogu u pojedinim slučajevima, posebno kod fokalne edema
Kontrola dijabetesa – Ključna za sprečavanje DME
Regulacija pritiska i masnoća
Kontrola krvnog pritiska i holesterola sprečava progresiju DME
Regulacija pritiska i masnoća
Kontrola krvnog pritiska i holesterola sprečava progresiju DME
Zdrav način života
Fizička aktivnost, zdrava ishrana i prestanak pušenja su važni
Važno: DME može dovesti do trajnog oštećenja vida, ali uz pravovremeno lečenje vid se često može stabilizovati ili čak poboljšati.
Redovne oftalmološke kontrole i dobra kontrola dijabetesa su ključne za sprečavanje gubitka vida.